Je salaris is binnen.
Je betaalt de vaste lasten, doet boodschappen, tankt een keer en koopt hier en daar iets kleins.
En dan kijk je twee weken later op je bankrekening en denk je:
Hè? Waar is mijn geld gebleven?
Je hebt niet het gevoel dat je grote aankopen hebt gedaan. Geen nieuwe televisie, geen luxe weekend weg en ook geen enorme bestelling geplaatst.
Toch is je rekening een stuk leger dan je had verwacht.
Heel vaak zit het probleem niet in één grote uitgave.
Het zit in de kleine bedragen die ongemerkt tussendoor verdwijnen.
Een koffie onderweg.
Een abonnement dat je bijna niet gebruikt.
Even snel eten bestellen.
Een paar aanbiedingen meenemen omdat ze zo voordelig lijken.
Los van elkaar stelt het misschien weinig voor.
Maar bij elkaar kan het iedere maand om honderden euro’s gaan.
Tijd dus om eens op zoek te gaan naar jouw geldlekken.
Wat is eigenlijk een geldlek?
Een geldlek is geld dat je uitgeeft zonder dat je daar bewust voor hebt gekozen.
Dat betekent niet meteen dat de uitgave verkeerd is.
Een cappuccino op een terras kan juist ontzettend gezellig zijn. En eten bestellen na een lange werkdag kan soms precies zijn wat je nodig hebt.
Het verschil zit vooral in bewust kiezen.
Wanneer jij iedere zaterdag bewust €10 reserveert om ergens koffie te drinken, is dat geen geldlek.
Maar haal je drie of vier keer per week onderweg koffie zonder erbij stil te staan?
Dan kan daar zomaar een flink bedrag verdwijnen.
Geld lekt meestal weg op plekken waar je niet goed kijkt.
En juist daarom zijn geldlekken zo verraderlijk.
Kleine bedragen zijn helemaal niet zo klein
We denken vaak dat vooral grote bedragen invloed hebben op onze financiële situatie.
Maar kleine bedragen kunnen minstens zo belangrijk zijn.
Stel dat je vier keer per week onderweg iets te drinken haalt voor €4.
Dat voelt niet als veel.
Maar:
4 × €4 = €16 per week.
Dat is ongeveer €69 per maand.
En ruim €800 per jaar.
Voor alleen een drankje onderweg.
Daar hoeft natuurlijk niets mis mee te zijn.
Als jij daar enorm van geniet en het past binnen je budget, vooral blijven doen.
Maar misschien dacht je dat je hier maar €20 of €30 per maand aan uitgaf.
Dan heb je ineens iets ontdekt.
En dat is precies de bedoeling.
Niet jezelf alles verbieden.
Maar weten waar je geld blijft.
Geldlek 1: abonnementen die stilletjes doorlopen
Netflix.
Spotify.
Een tijdschrift.
Een app.
Cloudopslag.
Een sportabonnement.
Een online cursusomgeving.
Een extra televisieabonnement.
Veel abonnementen kosten tegenwoordig maar een paar euro per maand.
En precies daardoor merken we ze nauwelijks op.
€5,99 hier.
€9,99 daar.
€12,50 ergens anders.
Voor je het weet betaal je iedere maand €70, €100 of misschien nog wel meer aan abonnementen.
Loop daarom eens door je bankafschriften heen en zoek alle terugkerende betalingen op.
Stel jezelf bij ieder abonnement drie vragen:
Gebruik ik dit echt?
Zou ik dit vandaag opnieuw afsluiten?
Vind ik het bedrag dat ik ervoor betaal nog steeds de moeite waard?
Is het antwoord nee?
Dan heb je waarschijnlijk een geldlek gevonden.
Geldlek 2: boodschappen zonder plan
De supermarkt is voor veel huishoudens één van de grootste plekken waar geld ongemerkt verdwijnt.
Je gaat naar binnen voor brood, melk en fruit.
En komt naar buiten met twee tassen boodschappen.
Want de chips was in de aanbieding.
Er lag een nieuw toetje.
Je had trek.
En ineens leek die zak luxe broodjes ook wel erg lekker.
Een boodschappenlijstje klinkt misschien ouderwets, maar het werkt.
Nog beter werkt een eenvoudig weekmenu.
Je hoeft echt niet iedere maaltijd tot op de gram te plannen.
Maar wanneer je ongeveer weet wat je de komende dagen gaat eten, koop je veel gerichter.
Ook een goede gewoonte:
kijk eerst thuis wat je nog hebt.
In veel keukenkastjes ligt voor tientallen euro’s aan eten dat vergeten wordt.
Pasta.
Rijst.
Soep.
Sauzen.
Diepvriesgroenten.
Blikjes.
Maak daar eerst eens een paar maaltijden mee.
Dat kan je boodschappenbudget verrassend veel lucht geven.
Geldlek 3: aanbiedingen
Dit klinkt misschien gek.
Want aanbiedingen besparen toch juist geld?
Soms wel.
Maar niet altijd.
Een aanbieding is alleen voordelig wanneer je iets koopt wat je anders ook gekocht zou hebben.
Koop je drie flessen shampoo omdat ze 1+1 gratis zijn terwijl er thuis nog vijf flessen staan?
Dan heb je niet automatisch geld bespaard.
Je hebt vooral geld eerder uitgegeven.
Nog gevaarlijker zijn aanbiedingen voor dingen die je helemaal niet nodig had.
Van €79 voor maar €39!
Dat klinkt als €40 besparen.
Maar wanneer je het zonder die aanbieding niet gekocht zou hebben, heb je eigenlijk €39 uitgegeven.
Niet €40 bespaard.
Dat verschil lijkt klein.
Maar voor je portemonnee is het behoorlijk belangrijk.
Geldlek 4: gemak
Gemak kost vaak geld.
Eten laten bezorgen.
Maaltijdpakketten.
Koffie onderweg.
Lunch kopen op het werk.
Een taxi pakken terwijl je ook met de fiets kunt.
Een paar losse boodschappen laten bezorgen.
Nogmaals: gemak is niet verkeerd.
Tijd heeft namelijk ook waarde.
Soms betaal je heel bewust voor gemak omdat het je rust geeft.
Prima.
Maar gemak wordt een geldlek wanneer het automatisch gedrag wordt.
Je bent laat thuis.
Dus bestel je eten.
De volgende dag heb je geen lunch voorbereid.
Dus haal je iets onderweg.
Daarna heb je geen boodschappen gedaan.
Dus bestel je opnieuw.
Voor je het weet ben je in één week €75 extra kwijt.
Niet omdat je dat zo had gepland.
Maar omdat het gewoon gebeurde.
Geldlek 5: online winkelen
Online winkelen is ontzettend makkelijk gemaakt.
Dat is natuurlijk niet toevallig.
Webwinkels willen dat jij zo weinig mogelijk tijd krijgt om over een aankoop na te denken.
Je gegevens staan al ingevuld.
Je betaalmethode staat klaar.
Nog één klik.
Besteld.
En dan hebben we natuurlijk nog advertenties op sociale media.
Je ziet iets leuks.
Klikt erop.
En tien minuten later heb je iets gekocht waarvan je een kwartier daarvoor nog niet wist dat het bestond.
Een simpele regel kan enorm helpen:
wacht 24 uur voordat je iets koopt wat niet noodzakelijk is.
Zet het eventueel in je winkelmandje.
En kijk er de volgende dag nog eens naar.
Heel vaak is de koopdrang dan al verdwenen.
Merk je dat vooral impulsaankopen ervoor zorgen dat je budget steeds wordt overschreden? Lees dan ook mijn artikel over impulsaankopen vermijden.
Geldlek 6: betalen met één grote hoop geld
Wanneer al je geld op één rekening staat, lijkt het bedrag op je rekening misschien behoorlijk groot.
Stel dat er na je salaris €2.500 op je rekening staat.
Dat voelt misschien alsof je flink wat ruimte hebt.
Maar van die €2.500 moet misschien nog:
de huur of hypotheek worden betaald;
de energierekening worden afgeschreven;
boodschappen worden gedaan;
verzekeringen betaald worden;
benzine worden getankt;
en geld naar je spaarrekening.
Dan is die €2.500 ineens helemaal niet zoveel vrij besteedbaar geld.
Daarom vind ik het zo belangrijk om geld een bestemming te geven.
Dat kan met budgetpotjes, enveloppen of meerdere bankrekeningen.
Je hoeft niet letterlijk ieder tientje apart te zetten.
Maar zorg dat je weet:
dit geld is voor vaste lasten.
Dit geld is voor boodschappen.
Dit geld mag ik vrij besteden.
Dit geld is voor later.
Een euro zonder bestemming verdwijnt namelijk heel gemakkelijk.
“Lees ook hoe je met meerdere bankrekeningen iedere euro een bestemming geeft.”
Hoe ontdek je waar jouw geld weglekt?
Nu komt misschien wel het belangrijkste gedeelte.
We gaan kijken waar jouw geld daadwerkelijk blijft.
Niet waar je dénkt dat het blijft.
Pak je bankrekening erbij en bekijk minimaal de afgelopen maand.
Drie maanden is nog beter.
Verdeel je uitgaven bijvoorbeeld in een paar eenvoudige groepen:
- vaste lasten;
- boodschappen;
- vervoer;
- eten en drinken buiten de deur;
- kleding;
- abonnementen;
- hobby;
- online aankopen;
- overige uitgaven.
Je hoeft hier geen ingewikkelde Excel-bestanden voor te maken.
Pen en papier werkt net zo goed.
Tel daarna per categorie eens op wat je hebt uitgegeven.
En wees voorbereid.
Sommige bedragen kunnen behoorlijk confronterend zijn.
Misschien dacht je dat je €50 per maand aan eten buiten de deur uitgaf.
En blijkt het €147 te zijn.
Misschien dacht je dat je bijna nooit online iets bestelde.
Tot je alle kleine betalingen bij elkaar optelt.
Dat is niet erg.
Je hebt juist iets waardevols ontdekt.
Want wat je kunt zien, kun je veranderen.
Kijk vooral naar je ‘overige’ uitgaven
Er is één categorie waar ik extra goed naar zou kijken.
Overig.
Want daar verdwijnen vaak de geldlekken.
Een tientje hier.
€17,50 daar.
Nog €8 bij een winkel.
€24 online.
Los lijken die bedragen niet belangrijk.
Maar tel eens alle kleine uitgaven onder de €25 van één maand bij elkaar op.
Ik denk dat veel mensen daarvan schrikken.
Niet omdat ze dom met geld omgaan.
Maar omdat kleine bedragen gewoon moeilijker opvallen.
Je hoeft niet al je leuke dingen te schrappen
Wanneer mensen beginnen met budgetteren, gebeurt er soms iets bijzonders.
Ze ontdekken waar hun geld blijft.
En vervolgens willen ze meteen overal mee stoppen.
Geen koffie meer.
Nooit meer eten bestellen.
Geen hobbygeld.
Geen kleding.
Geen uitjes.
Dat houdt bijna niemand lang vol.
Een goed budget is geen straf.
Het is een plan.
Je mag dus ook geld reserveren voor leuke dingen.
Sterker nog: dat zou ik juist aanraden.
Maak bijvoorbeeld een potje:
Lekker uitgeven.
Of:
Leuke dingen.
Zit daar €50 in?
Dan mag je die €50 ook gewoon uitgeven.
Zonder schuldgevoel.
Want je hebt er vooraf voor gekozen.
Geef jezelf weekgeld
Vind je het moeilijk om gedurende de maand overzicht te houden?
Probeer dan eens met weekgeld te werken.
Stel dat je iedere maand €400 beschikbaar hebt voor boodschappen en kleine dagelijkse uitgaven.
Dan kun je bijvoorbeeld iedere week €100 gebruiken.
Hierdoor zie je veel sneller wanneer je te hard gaat.
Wanneer je op woensdag nog maar €20 over hebt, weet je dat je de rest van de week wat rustiger aan moet doen.
Met één maandbedrag ontdek je dat soms pas veel later.
Weekbudgetten maken geld veel tastbaarder.
Ook wanneer je alles gewoon digitaal betaalt.
Doe de geldlek-check
Een leuke oefening voor vandaag:
Pak je bankrekening erbij.
Bekijk de afgelopen 30 dagen.
“Een maandelijks budgetoverzicht helpt je om precies te zien waar je geld blijft.”
En zoek drie uitgaven waarvan je achteraf denkt:
Dit had eigenlijk niet gehoeven.
Niet twintig.
Niet alles schrappen.
Gewoon drie.
Tel die bedragen bij elkaar op.
Stel dat het samen €62 is.
Dan heb je een mogelijke besparing van €62 per maand gevonden.
Dat is:
€744 per jaar.
En nu wordt het interessant.
Want stel dat jij die €62 voortaan automatisch naar een spaarrekening overmaakt.
Dan voelt het misschien alsof je maar een klein bedrag hebt aangepast.
Maar aan het einde van het jaar staat er ineens bijna €750.
Dat is de kracht van kleine veranderingen.
Geef het bespaarde geld meteen een nieuwe bestemming
Dit is belangrijk.
Wanneer je ergens geld bespaart, maar niets met dat geld doet, is de kans groot dat het ergens anders alsnog verdwijnt.
Je zegt bijvoorbeeld een abonnement van €15 per maand op.
Mooi.
Maar wanneer die €15 gewoon op je betaalrekening blijft staan, geef je hem waarschijnlijk vroeg of laat alsnog uit.
Geef dat geld daarom meteen een nieuwe bestemming.
Bijvoorbeeld:
naar je buffer;
naar je vakantiepotje;
extra aflossen;
investeren;
sparen voor een grote aankoop;
of een ander doel dat jij belangrijk vindt.
Dan verandert een geldlek in iets waar je echt blij van wordt.
Heb je nog geen financiële buffer? Dan is Zo bouw je een buffer van €1.000 op een mooie volgende stap.
Het doel is niet minder uitgeven
Misschien klinkt dat vreemd in een artikel over geldlekken.
Maar het doel is niet per se dat je zo min mogelijk geld uitgeeft.
Het doel is dat jij je geld uitgeeft aan dingen die jij belangrijk vindt.
Misschien wil jij heel graag iedere maand €100 aan je hobby besteden.
Prima.
Dan hoort dat in jouw budget.
Misschien geef jij liever geld uit aan vakanties dan aan kleding.
Ook prima.
Misschien wil je juist zo snel mogelijk een buffer van €5.000 opbouwen.
Dan maak je daar ruimte voor.
Persoonlijke financiën zijn persoonlijk.
Wat voor de één geldverspilling is, kan voor de ander juist heel waardevol zijn.
Iedere euro kan maar één keer worden uitgegeven
Dat is misschien wel één van de simpelste financiële regels.
Iedere euro kan maar één keer worden uitgegeven.
Geef je hem vandaag uit aan iets wat je nauwelijks belangrijk vindt?
Dan kun je diezelfde euro morgen niet meer gebruiken voor iets waar je wél blij van wordt.
Daarom gaat budgetteren voor mij niet over jezelf alles ontzeggen.
Het gaat over keuzes maken.
Zelf bepalen waar jouw geld naartoe gaat.
In plaats van je aan het einde van de maand afvragen:
Waar is het eigenlijk gebleven?
Tot slot: ga op geldlekkenjacht
Je hoeft vandaag niet je complete financiële leven om te gooien.
Begin klein.
Pak je bankrekening erbij.
Kijk naar de afgelopen maand.
Zoek drie geldlekken.
Misschien vind je een abonnement.
Misschien blijkt eten bestellen jouw zwakke plek.
Misschien koop je ongemerkt veel kleine dingen online.
En misschien ontdek je juist dat je het eigenlijk best goed doet.
Ook dat is waardevolle informatie.
Kies vervolgens één ding dat je wilt veranderen.
Niet tien dingen tegelijk.
Eén.
Zeg een abonnement op.
Maak een boodschappenlijstje.
Stel een weekbudget in.
Of maak automatisch een klein bedrag over naar je spaarrekening.
Want financieel blij worden begint niet altijd met grote veranderingen.
Heel vaak begint het met één simpele vraag:
Waar lekt mijn geld eigenlijk weg?
En zodra je dat weet, kun jij bepalen waar die euro’s voortaan naartoe mogen.
