De koffers zijn uitgepakt. De wasmachine heeft overuren gedraaid. De vakantiefoto's staan inmiddels op je telefoon en waarschijnlijk is het gewone leven alweer begonnen.
En dan is er nog iets wat weer terug moet naar het normale leven:
je budget.
Want laten we eerlijk zijn. Tijdens de vakantie laten we nogal eens wat vieren.
We eten een ijsje omdat het vakantie is. Daarna nog een drankje op het terras, want het is tenslotte vakantie. We gaan uit eten omdat we geen zin hebben om te koken. Die leuke markt móéten we natuurlijk even bezoeken en ach… dat ene souvenirtje kan er ook nog wel bij.
Thuis zou je misschien denken:
"€4,50 voor een ijsje? Ben je gek geworden?"
Op vakantie denk je:
"Doe er maar twee."
En weet je? Dat hoeft helemaal geen ramp te zijn.
Vakantie is juist bedoeld om even uit je gewone ritme te stappen. Alleen ontstaat het probleem wanneer je lichaam alweer thuis is, maar je portemonnee nog steeds vakantie viert.
Dus hoe pak je je budget weer op zonder dat september verandert in een financiële strafmaand?
Niet door jezelf onmiddellijk alles te verbieden.
Wel door je geldritme weer terug te vinden.
Eerst even dit: ga jezelf niet straffen
Dit is misschien wel de belangrijkste stap.
Stel dat je €300 meer hebt uitgegeven dan je eigenlijk van plan was.
Dan kun je twee dingen doen.
Je kunt thuiskomen en denken:
"Nou, dat was lekker dom. Deze maand geef ik helemaal NIETS meer uit!"
Geen koffie buiten de deur. Geen leuke dingen. Geen afhaalmaaltijd. Geen nieuwe kleding. Geen cent te veel.
Waarschijnlijk houd je dat een week vol.
En daarna ben je het zat.
Een beetje zoals mensen die na de vakantie besluiten dat ze voortaan alleen nog sla eten en iedere ochtend om zes uur vijf kilometer gaan hardlopen.
Dat klinkt op maandag fantastisch.
Op donderdag iets minder.
Een budget moet niet alleen op papier kloppen. Het moet vooral passen bij een normaal leven.
Dus voordat je gaat bezuinigen, gaan we eerst kijken wat er eigenlijk gebeurd is.
Maak geen vakantie-afrekening, maar een vakantie-nabespreking
Dit vind ik veel interessanter dan alleen maar je bankrekening openen en alle bedragen bij elkaar optellen.
Pak je bankafschriften erbij en kijk eens naar je vakantie-uitgaven.
Maar stel jezelf niet alleen de vraag:
"Hoeveel heb ik uitgegeven?"
Stel jezelf vooral deze vragen:
- Waar heb ik echt van genoten?
- Welke uitgaven vond ik achteraf zonde?
- Waar gaf ik makkelijker geld aan uit dan thuis?
- Welke kosten had ik vooraf onderschat?
- Waar had ik zonder moeite op kunnen besparen?
- Wat zou ik een volgende vakantie precies hetzelfde doen?
Misschien ontdek je dat je €250 aan restaurants hebt uitgegeven en daar ontzettend van hebt genoten.
Prima.
Maar misschien zie je ook €87 aan kleine aankopen bij tankstations, kiosken en supermarktjes waarvan je nauwelijks meer weet wat je gekocht hebt.
Dáár zit interessante informatie.
Een goede budgetter kijkt namelijk niet alleen naar wat iets kost.
Een goede budgetter kijkt ook naar:
wat kreeg ik ervoor terug?
Dat verschil is belangrijk.
Zoek je 'vakantieknop'
Er gebeurt namelijk iets grappigs wanneer we op vakantie zijn.
We gebruiken andere regels voor geld.
Thuis denk je misschien tien minuten na over een aankoop van €25.
Op vakantie koop je voor €25 een opblaasbare flamingo omdat iemand roept dat hij leuk staat bij het zwembad.
Waarom?
Omdat je hersenen in een andere stand staan.
"We zijn nu toch op vakantie."
Die zin kan behoorlijk duur worden.
Maar het interessante is dat die vakantieknop na thuiskomst soms nog een tijdje aan blijft staan.
Je haalt wat vaker eten.
Je bestelt nog even iets online.
Je denkt:
"Ach, deze maand is financieel toch al verpest."
En dát is een gevaarlijke gedachte.
Een maand is namelijk niet verpest omdat je een week te veel hebt uitgegeven.
Je kunt vandaag gewoon opnieuw beginnen.
Niet volgende maand.
Niet wanneer je salaris binnenkomt.
Vandaag.
Doe drie dagen helemaal niets aan je budget
Hè?
Een blog over je budget weer oppakken en dan zeg ik dat je drie dagen niets moet doen?
Ja.
Wanneer je net thuiskomt, zijn er vaak allerlei extra uitgaven. Boodschappen omdat de koelkast leeg is. Misschien moet de auto worden volgetankt. De kinderen hebben ineens iets nodig voor school. Er komt nog een rekening van de vakantie binnen.
Als je op dat moment direct een compleet nieuw maandbudget maakt, baseer je dat op een nogal chaotische situatie.
Geef jezelf daarom een paar dagen om weer thuis te landen.
Betaal wat betaald moet worden.
Doe normale boodschappen.
Laat alle vakantiebetalingen binnenkomen.
En kijk daarna pas naar het totaalplaatje.
Dat voorkomt dat je drie keer opnieuw moet beginnen.
Maak een financiële landingsbaan
In plaats van onmiddellijk terug te gaan naar een perfect budget, kun je een landingsweek maken.
Voor één week bepaal je alleen:
Wat mag ik deze week uitgeven aan boodschappen, vervoer en leuke dingen?
Meer hoeft even niet.
Stel bijvoorbeeld dat je normaal €150 per week beschikbaar hebt voor variabele uitgaven.
Dan zet je die €150 apart en probeer je daarmee weer je gewone ritme te vinden.
Niet compenseren.
Niet ineens €60 omdat je op vakantie te veel hebt uitgegeven.
Gewoon terug naar normaal.
Dat is vaak veel effectiever dan jezelf financieel op rantsoen zetten.
Wil je je budget sowieso opnieuw onder de loep nemen? Lees dan het artikel: "Huishoudbudget in 30 minuten"
Let vooral op de eerste tien dagen ná je vakantie
We denken vaak dat de vakantie zelf het gevaarlijkste moment is voor ons budget.
Maar de periode erna kan minstens zo verraderlijk zijn.
Je hebt geen zin om boodschappen te doen.
Dus bestellen we eten.
De was stapelt zich op.
Je bent alweer aan het werk.
Er moet van alles geregeld worden.
En gemak kost vaak geld.
Daarom zou ik juist vóór je vakantie al een klein bedrag reserveren voor de week ná de vakantie.
Noem het maar:
het thuiskompotje.
Daar mag bijvoorbeeld €50 of €100 in.
Niet voor de vakantie zelf, maar voor thuiskomen.
Een makkelijke maaltijd.
Een extra grote boodschappenronde.
Een keer eten laten bezorgen omdat je na een reisdag echt niet meer wilt koken.
Dat klinkt misschien als geld over de balk gooien.
Ik vind het juist budgetteren.
Je weet namelijk vooraf dat dit moment komt en reserveert er geld voor.
Budgetteren betekent niet dat je nooit geld mag uitgeven.
Budgetteren betekent dat je probeert te bedenken waar je geld naartoe gaat voordat het verdwenen is.
Kijk eens welke vakantiegewoontes je juist wilt houden
Nu draaien we het eens om.
Misschien heeft de vakantie je namelijk iets geleerd waardoor je thuis juist geld kunt besparen.
Heb je op vakantie veel gewandeld?
Misschien hoeft een leuk dagje uit dus helemaal niet altijd geld te kosten.
Heb je spelletjes gedaan met elkaar?
Misschien is dat thuis ook leuker dan iedere avond televisie en ondertussen online winkelen.
Heb je eenvoudig gekookt?
Misschien hoef je thuis ook niet iedere dag ingewikkelde boodschappen te halen.
Of ontdekte je dat je eigenlijk helemaal niet zoveel spullen nodig hebt?
Je hebt twee weken uit een koffer geleefd en blijkbaar heb je het overleefd.
En nu sta je thuis weer voor een kast die uitpuilt.
Interessant, toch?
Vakantie hoeft dus niet alleen een periode te zijn waarin je meer geld uitgeeft.
Het kan ook een soort financiële spiegel zijn.
Doe de €10-test
Dit is een kleine oefening die ik zelf veel leuker vind dan zeggen dat je "minder moet uitgeven".
Kijk een week lang naar iedere aankoop onder de €10.
Niet om hem te verbieden.
Alleen om hem op te merken.
Koffie.
Broodje.
Parkeren.
Een klein boodschapje.
Een app.
Iets bij Action.
Een snack onderweg.
Juist na de vakantie zitten we nog een beetje in die ach-het-is-maar-een-paar-euro-stand.
Schrijf die bedragen één week op.
Je hoeft er niets mee te doen.
Aan het einde van de week tel je ze bij elkaar op.
Dat bedrag kan verrassend zijn.
Niet omdat een kop koffie je financieel kapotmaakt, maar omdat kleine bedragen bijna onzichtbaar zijn.
Wil je daarna verder onderzoeken waar ongemerkt geld verdwijnt, lees dan: "zo houdt je grip op je boodschappen"
Geef september niet de rekening van augustus
Stel dat de vakantie €500 duurder was dan gepland.
Moet je die €500 dan in september volledig terugverdienen?
Niet per se.
Misschien kun je €100 in september opvangen.
€100 in oktober.
€100 in november.
En besluit je de overige €200 uit spaargeld te halen.
Dat kan veel verstandiger zijn dan één maand zo krap plannen dat je halverwege opgeeft.
Maak van een financiële tegenvaller geen financiële straf.
Kijk wat realistisch is.
Heb je door de vakantie zelfs je buffer moeten aanspreken? Maak dan vooral een plan om die rustig weer aan te vullen. Lees hier hoe je je buffer weer kan opbouwen
Maak één 'normale week' je doel
Dit is misschien mijn favoriete tip.
Probeer na de vakantie niet meteen je hele financiële leven op orde te krijgen.
Probeer eerst eens één normale week te hebben.
Een week waarin je:
- je boodschappen ongeveer binnen budget doet;
- geen aankopen doet vanuit de gedachte "ach, maakt nu toch niet meer uit";
- je rekeningen gewoon betaalt;
- je geplande bedrag spaart als dat mogelijk is;
- en óók iets leuks mag doen.
Lukt dat?
Mooi.
Doe er dan nog eentje.
Voor je het weet zit je weer in je ritme.
Financiële gewoontes werken namelijk een beetje zoals fietsen. Je hoeft na drie weken vakantie niet opnieuw te leren fietsen.
Je moet alleen weer even opstappen.
Begin alvast een potje voor de volgende vakantie
Ja, nu al.
Juist nu.
Want je weet nu precies wat je vorige vakantie ongeveer heeft gekost.
Stel dat je ontdekt dat de vakantie in totaal €2.400 kostte en je wilt over twaalf maanden opnieuw weg.
Dan is dat €200 per maand.
Vind je €200 te veel?
Dan weet je ook meteen dat je iets moet aanpassen.
Goedkoper op vakantie.
Korter weg.
Een andere accommodatie.
Of langer sparen.
Dat is veel fijner dan volgend jaar juni ineens ontdekken dat je nog €1.800 tekortkomt.
En dan nog één ding: kijk niet alleen naar wat er misging
We zijn bij geld vaak ontzettend goed in het aanwijzen van fouten.
Te veel uitgegeven.
Niet genoeg gespaard.
Budget overschreden.
Onnodige aankoop gedaan.
Maar misschien heb je maanden gespaard om deze vakantie mogelijk te maken.
Misschien heb je alles gewoon betaald zonder rood te staan.
Misschien heb je voor het eerst geen vakantie op de creditcard gezet.
Misschien kwam je €150 boven budget uit terwijl dat vroeger €1.000 was geweest.
Dat is óók vooruitgang.
Een budget is geen rapport waarop je een 10 moet halen.
Het is een hulpmiddel.
Soms geef je meer uit.
Soms minder.
Soms loopt alles precies zoals gepland en soms gooit het leven je hele Excel-bestand door elkaar.
Het belangrijkste is niet dat je nooit van je budget afwijkt.
Het belangrijkste is dat je weet hoe je weer terugkomt.
Dus… hoe pak je je budget weer op na de vakantie?
Niet door op 1 september ineens de strengste versie van jezelf te worden.
Niet door jezelf een maand lang alles te ontzeggen.
En ook niet door te doen alsof augustus nooit gebeurd is.
Kijk terug.
Leer ervan.
Maak een financiële landingsweek.
Zet je gewone bedragen weer klaar.
Let een tijdje extra op kleine uitgaven.
Vul je buffer rustig aan als dat nodig is.
En begin alvast met sparen voor de volgende vakantie.
Maar vooral:
ga weer verder.
Want financieel gezond worden zit uiteindelijk niet in die ene perfecte maand.
Het zit in honderden kleine momenten waarop je denkt:
"O ja. Dit was wat ik met mijn geld wilde doen."
En mocht je vakantie financieel iets uitbundiger zijn geworden dan gepland?
Dan heb je in ieder geval hopelijk genoten van dat ijsje van €4,50.
Alleen misschien niet iedere dag twee. 😉
